Innovatieatelier Steden: The Next Step Leuven

Van duurzaamheid naar genoeg voor iedereen

DEZE VORMING HEEFT NIEUWE DATA: 2 juni, 11 juni, 18 juni – Inschrijven nog altijd mogelijk

The Next Step is een vorming die je uitnodigt om het Leuven van morgen vorm te geven. Op drie avonden leer je hoe sufficiëntie – het genoeg-principe – en sociale rechtvaardigheid samen de stad socialer, gezonder en veerkrachtiger maken. Geen klassieke opleiding, wel een inspirerend innovatieatelier waar ideeën en ervaringen samenkomen. 

Ontwerp mee Leuven van morgen

Leuven en andere steden zetten al jaren in op duurzaamheid – en dat zie je. Maar om écht binnen de grenzen van de planeet te streven naar een goed leven voor iedereen, is het tijd voor een volgende stap. In dit innovatieatelier ontdek je hoe sufficiëntie – het genoeg-principe – kan helpen om de stad socialer, gezonder en veerkrachtiger te maken. Daarnaast ligt de focus op sociale rechtvaardigheid en kwetsbare groepen, hoe kunnen we die ook op de juiste manier meenemen in beleidskeuzes rondom de transitie?

Op drie avonden verken je samen met andere geëngageerde burgers, beleidsmakers, ondernemers, studenten en onderzoekers hoe we beleid, infrastructuur, praktijken én onze verhalen kunnen herdenken. We vertalen dit naar concrete stedelijke thema’s zoals circulaire economie, wonen en publieke ruimte. Je vertrekt met frisse inzichten, concrete handvatten én een eerste veranderverhaal of een beleidsidee dat je kan meenemen naar je eigen werk, vereniging, buurt of leefwereld.

Programma

Sessie 1

Tijdens deze eerste avond duiken we in de thema’s sufficiëntie en sociale rechtvaardigheid. Denktank Oikos en het UCLL expertisecentrum Inclusive Society geven een gezamenlijke presentatie over deze onderwerpen. Daarnaast laten twee inspirerende praktijkvoorbeelden zien hoe deze waarden tot leven komen. Ingenieur en sociaal ondernemer Niels Bosmans stelt Refaqt voor, dat zich richt op het ontwikkelen van open-source machines voor lokale, circulaire productiesystemen. En daarnaast presenteert MAAKbar hoe zij op inclusieve en laagdrempelige wijze delen, herstel en hergebruik aanmoedigen met hun projecten. Naast deze kennismaking werken we ook samen in een interactieve groepsoefening.

Sessie 2

Hoe ziet een sociaal rechtvaardige transitie eruit? Deze avond gaan we daar voluit op in. We trekken naar De RuimteVaart, een plek waar mensen samen bouwen aan een wereld zonder armoede en uitsluiting, meteen de perfecte setting voor wat komen gaat. Het UCLL expertisecentrum Inclusive Society neemt ons mee in hun onderzoek: hoe geef je klimaatbeleid vorm samen met mensen met geleefde ervaring van armoede? Niet óver hen, maar met hen. We halen ook inspiratie uit concrete voorbeelden elders in Europa die ons laten zien dat het anders kan. En we sluiten af met een verbeeldingsoefening: sluit je ogen en ontwerp je ideale stad. Hoe ziet die eruit? Voor iedereen?

Sessie 3

We hebben gedroomd, geleerd en ons laten inspireren. Nu wordt het concreet. Wat betekenen al deze inzichten voor onze eigen stad? Leuven heeft grote ambities: klimaatneutraal worden én die transitie sociaal rechtvaardig maken. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Met Jan Mertens (Circulair Leuven) en Erik Béatse (De Reisgenoot). Samen onderzoeken we waar de kansen liggen — en waar de blinde vlekken zitten.

We werken aan een concrete output naar keuze: we geven input voor een beleidsplan voor Leuven in 2030 (op domeinen te kiezen door deelnemers) of schrijven getuigenissen vanuit de toekomst die we bundelen in een krant.

Sprekers

Saskia De Bruyn

Saskia is licentiaat in de sociale pedagogiek. Na haar afstuderen ging ze aan de slag in het woonwagenwerk en erna werkte ze als coördinator van de RuimteVaart, een Leuvense Vereniging waar armen het woord nemen met lokale diensteneconomie en sterke gezinswerking. Na 15 jaar maakte ze de overstap naar hogeschool UCLL. Daar werkt Saskia als onderzoeker rond participatie en sociale rechtvaardigheid binnen het EC Inclusive Society. Ze deed onderzoek en dienstverlening rond oa inclusief en divers vrijwilligerswerk en werk, stedelijke ruimte en sociale cohesie en de participatie van maatschappelijk kwetsbare jongeren in citizen science. Drie jaar lang coachte ze en begeleidde ze de Miriam-projecten in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Binnen het PWO- onderzoek Soretra werkt ze in een team van onderzoekers met en zonder ervaringskennis aan de vraag hoe de kennis van mensen met armoede-ervaring meer kan wegen op lokaal rechtvaardig klimaatbeleid.

Saskia Jacobs

Saskia Jacobs is sinds 2025 betrokken als onderzoeker Inclusive Society aan UCLL, waar ze vanuit haar ervaringskennis over armoede en sociale uitsluiting bijdraagt aan PWO SORETRA rond sociaal rechtvaardige klimaattransitie. Ze is al meer dan twintig jaar een belangrijke stem in armoedebestrijding, bij verschillende armoedeverenigingen, het Steunpunt Armoedebestrijding en het Netwerk tegen Armoede en het Belgisch Armoede Netwerk. Binnen het PWO-onderzoek Soretra werkt ze in een team van onderzoekers met en zonder ervaringskennis aan de vraag hoe de kennis van mensen met armoede-ervaringen meer kan wegen op lokaal rechtvaardig klimaatbeleid.

Niels Bosmans

Niels Bosmans is oprichter van Refaqt en behaalde een doctoraat als burgerlijk ingenieur werktuigkunde. Bij zijn vorige startup Invenira zag hij hoe afscherming door patenten samenwerking en innovatie kan blokkeren. Hij gelooft dat we als mensheid veel verder raken wanneer we problemen collectief en in openheid aanpakken, en werken aan oplossingen die mens en natuur écht centraal stellen.

Met Refaqt bouwt hij kleine, betaalbare machines voor de lokale productie van mechanische onderdelen. Hij deelt alle plannen, zodat de machines eenvoudig te herstellen en aan te passen zijn. Door productie dichter bij de vraag te brengen en kennis te delen, gaan toestellen langer mee en wordt er minder materiaal verbruikt.

Daarnaast werkt hij aan verdienmodellen die floreren door openheid in plaats van afscherming, en aan samenwerkingsmodellen waarbij elke bijdrage eerlijk vergoed wordt. Hij zoekt ook alternatieve financiering voor startups, zodat de missie niet door winstgedrevenheid naar de achtergrond wordt geduwd.

Jan Mertens

Jan Mertens is germanist en wetenschappelijk medewerker bij de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling. Hij is ook voorzitter van denktank Oikos en lid van de redactie van hun tijdschrift. Jan is ook columnist bij MO*. Het centrale thema in zijn stukken is dat van de ecologische rechtvaardigheid, met als focus de ‘vrijheid van grenzen’. Hij werd de voorbije jaren regelmatig gevraagd voor mediareacties en lezingen over het thema ‘minder vliegen’. Hij is ook betrokken bij de werking van Waerbeke. In Leuven is hij onder meer actief als trekker van het Platform Leuven Circulair, dat van Leuven een circulaire stad wil maken. Hij zit ook mee in het bestuur van het AG Stadsontwikkeling Leuven, sociale huisvestingsmaatschappij Dijledal en het EAP (dat de site van de Parkabdij beheert). Hij heeft ten slotte een grote passie voor literatuur en muziek.

Praktisch

• Drie avonden in Leuven, op 2/6, 11/6 en 18/6, telkens van 19u30 tot 22u00.
• Pay what you can: €6, €25, €35
• Je ontvangt het boek Omgroei. Meer levenskwaliteit voor iedereen.

Een organisatie van Oikos en Avansa Oost-Brabant in samenwerking met UCLL Hogeschool.

Deze vorming maakt deel uit van een Erasmus+ project waarin zes denktanks samenwerken: Transnational Institute (Nederland), Institute for Political Ecology (Kroatië), FUHEM (Spanje), NaZemi (Tsjechië), Commons Network (Nederland) en Oikos (Belgie).