logo

%PM, %23 %000 %2009 %23:%mei

Extra tijd goed gebruiken

Written by
Rate this item
(0 votes)

Dit is de maandelijkse Oikos-column in Knack voor mei '09 

Recent maakte het Federaal Planbureau haar nieuwe prognoses bekend over mobiliteit. Deze zijn nog dramatischer dan de vorige. Wie denkt dat we aan het plafond zitten van de groei van het auto- en vrachtverkeer, vergist zich. Bij ongewijzigd beleid neemt het personenvervoer met dertig procent toe tegen 2030 in vergelijking met 2005. En het vrachtverkeer doet er meer dan de helft bij. Met al dat extra verkeer komen we niet sneller vooruit: in de spits daalt de snelheid met een derde. De uitstoot van broeikasgassen stijgt met twintig procent: het effect van zuiniger voertuigen wordt tenietgedaan door de groei van het personen- en goederenvervoer.

Typisch Belgisch is dit niet. Uit een recent rapport van het Europees Milieu Agentschap blijkt dat de uitstoot van broeikasgassen door transport in Europa sinds 1990 steeg met meer dan een derde. En voor goederenvervoer is het marktaandeel van het spoor en de binnenvaart afgenomen. Als de huidige trends zich verder zetten, kan de transportuitstoot toenemen met bijna de helft voor de periode 1990-2020. En ondertussen verovert de auto de rest van de wereld: er zijn nu 750 miljoen voertuigen op onze planeet. Voorspellingen spreken van een groei tot 2,3 miljard tegen 2030! In een land als China stijgt het aantal auto’s elk jaar met tien procent en wordt acht keer meer geïnvesteerd in autosnelwegen dan in het openbaar vervoer. Nu al gaat er veertig procent van de olieconsumptie naar transport.

Al de hoger vermelde toekomstbeelden gaan uit van aannames die ontwikkeld zijn voor de mondiale economische crisis. In die zin zullen de eerstkomende jaren de groeicijfers niet bewaarheid worden. De eerste gegevens bevestigen dit ook. Zo meldt de ANWB dat door een krimpende economie de filezwaarte in Nederland in het eerste kwartaal van dit jaar is afgenomen.

Het ziet er dus naar uit dat we door de huidige economische crisis als samenleving wat extra tijd kopen. De uitputting van olievoorraden en de stijging van broeikasgassen door transport zal minder snel verlopen dan in de officiële prognoses voorzien. Maar we moeten de tijd wel goed gebruiken. Het eenvoudig terug heropstarten van ons huidig economisch systeem zal niet volstaan voor de ombouw naar een low carbon economie noodzakelijk om post Kyoto doelstellingen te kunnen bereiken. De nood voor een andere economie met een ander transportsysteem is nog nooit zo groot geweest. 

Daarom is het goed de geijkte paden te verlaten. Onder meer Ivan Illich biedt een interessante piste. Al in 1974 beschreef hij de absurditeit van onze olie-afhankelijkheid als de versnelling die lam legt. Illich berekende dat, als je alle tijd optelt die een auto vereist, inbegrepen de tijd nodig om geld te verdienen voor brandstof en onderhoud, en dat deelt door het aantal gereden kilometers, je gemiddelde snelheid acht kilometer per uur is. Toen was er van files nog geen sprake. Met de huidige 4,5 miljoen verliesuren op het Vlaamse hoofdwegennet in 2008 zou het herdoen van de berekening van Illich wel eens verrassend kunnen uitpakken. Het is daarom tijd voor een nieuw tijdperk, waarbij de fiets voor de korte afstand en het collectief vervoer voor grotere afstanden de prioritaire vervoersvormen worden. Het is daar dat er geïnvesteerd moet worden zoniet zal de extra tijd tevergeefs geweest zijn.

Dirk Holemans en Marc Heughebaert zijn redactieleden van Oikos. Tijdschrift voor sociaal-ecologische verandering

Read 8979 times
Dirk Holemans

Dirk Holemans: coördinator van denktank Oikos / hoofdredacteur

van gelijknamige tijdschrift / publicist

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.