logo

%PM, %28 %716 %2011 %16:%feb

Groene Managers

Written by
Rate this item
(0 votes)

Hoe groen is een Master Management opleiding aan de Vlerick school in Gent of in Leuven? Het is een vraag waar je niet meer om heen kan, als je het boek “The Positive Deviant. Sustainability in a Perverse World” (2010) hebt gelezen van Sara Parkin. Sara Parkin gelooft dat we nood hebben aan goed gevormde leiders om te bouwen aan de transitie naar een meer duurzame samenleving. 

Groene managers

Hoe groen is een Master Management opleiding aan de Vlerick school in Gent of in Leuven? Het is een vraag waar je niet meer om heen kan, als je het boek “The Positive Deviant. Sustainability in a Perverse World” (2010) hebt gelezen van Sara Parkin. De managers die vandaag worden opgeleid tot de toekomstige leiders van bedrijven en financiële instellingen, krijgen in hun training betrekkelijk weinig te horen over duurzame ontwikkeling, laat staan over een groene economie. Of toch : ‘corporate responsibility and business ethics’ is één van de management skills die je bij Vlerick kan aanleren in het kader van een algemene Master opleiding. Maar hoe groen is zo’n vak dan echt?

Sara Parkin gelooft dat we nood hebben aan goed gevormde leiders om te bouwen aan de transitie naar een meer duurzame samenleving.

Sara Parkin publiceerde vroeger veel over de prille geschiedenis en de ideeën van de groene politiek (1989-1991). Ze schreef ook een aangrijpend boek over het leven en de dood van de Duitse groene politica Petra Kelly (1994). Maar haar laatste boek staat helemaal in het teken van haar nieuwe missie : de opleiding van groene leiders, van duurzame managers.

Na een politieke carrière bij de Britse Groenen, stichtte ze samen met haar groene partijgenoten Jonathon Porritt en Paul Ekins de NGO  “Forum for the Future” die bedrijven adviseert rond de overgang naar duurzame ontwikkeling. In dat kader zetten ze samen met de universiteit van Middlesex een eigen Masters cursus op, “Leadership for Sustainable Development’. Net als Porritt [i] gelooft Sara Parkin dat economische groei 100% kwalitatief kan zijn.

Het bedrog van de business schools

Daarvoor moet ze eerst afrekenen met de verschillende stadia van ‘greenwashing’. Parkin maakt een vlijmscherpe analyse van wat ze het bedrog van de business schools noemt. Ze verwijst naar een ranking van de ‘Financial Times’ van de honderd beste business schools. Om uit te maken welke MBA opleiding de beste is, wordt bekeken hoe groot de kans is op een hogere wedde of een promotie na het volgen van de opleiding. Managers worden opgeleid om blind de korte termijn belangen te dienen van aandeelhouders en elke verdere verantwoordelijkheid af te houden. Geen wonder dat de meeste van onze financiële en bedrijfsleiders op vlak van duurzaamheid absoluut ongeletterd zijn.

In de toekomst kunnen leiders of managers zich dit soort van “ongeletterdheid op het vlak van duurzaamheid” niet meer veroorloven.

Corporate Responsibility

Parkin kijkt met heel gemengde gevoelens naar de hele beweging rond ‘corporate social responsibility’ (CSR). Ze maakt een onderscheid tussen zuiver defensieve en meer strategische vormen van CSR. In het eerste geval  aanvaardt men hoogstens vormen van zelfcontrole omdat het niet anders kan (bv. na een milieuramp). In het andere geval gaat men al uit van het inzicht dat de zorg voor duurzaamheid ook voordelen heeft voor de bedrijfsvoering zelf.  Maar industriëlen nemen daarbij een bijzonder dubbelzinnige houding aan t.o.v. de overheid : officieel zijn ze voorstander van ambitieuze milieunormen, maar achter de schermen lobbyen ze des te harder om deze af te remmen. Porritt sprak in zijn boek over ‘de bedrieglijke illusie van CSR’ en pleitte voor “corporate sustainability” als alternatief voor CSR. Parkin gelooft wel dat er een oprechte vorm van CSR mogelijk is, ‘transformationele CSR’. Dan gaat het over bedrijfsleiders die hun bedrijf echt willen inschakelen in een duurzame transitie. Maar deze echte groene ondernemers zijn voorlopig op één hand te tellen.

Tot op zekere hoogte is de hele CSR industrie contra-productief gebleken. Het idee dat bedrijven veel beter zich zelf kunnen reguleren, heeft velen verblind en heeft in werkelijkheid een veel effectiever overheidsregulering van bedrijven afgehouden. Parkin citeert met instemming Robert Reich die CSR als een symptoom ziet van een superkapitalisme dat de democratie buiten spel zet. Ook de consument gaat in deze niet vrijuit : want in laatste instantie kiest die steeds voor de laagste prijs. Het is een illusie te denken dat zakenmensen de wereld willen verbeteren en tegelijk winst maken. ‘The business of business is to do business’.  Milton Friedman stelde het reeds op cynische wijze : de enige sociale verantwoordlelijkheid van bedrijven is om winst te maken, veel winst.

Groene leiderfiguren

Hoewel Parkin in eerste instantie denkt aan de vergroening van managementopleidingen, zegt ze in haar analyse ook behartenswaardige dingen over leiderschap in het algemeen en groen leiderschap in het bijzonder.  Die ook bijzonder relevant zijn  voor (groene) politiek. Ze geeft een overzicht van leiderschapstheorieën, gaande van de theorie van de sterke leider of charismatische volksmenner tot meer context- of situatiegebonden leiderschap : leidende figuren die op een ideale wijze kunnen inspelen op een situatie of ontwikkeling, zoals bijv. Vaclav Havel of de Duitse groene voorman Joschka Fischer. Ten slotte schetst ze de kenmerken die nodig zijn voor een echt ‘transformationeel leiderschap’ : leidende figuren die een groep of samenleving kunnen begeleiden naar een nieuw economisch of maatschappelijk model. Parallel zijn er de verschillen tussen blinde volgelingen en kritische volgelingen. Het ideaal is volgens haar een model waarin “zowel leiders als volgers actief betrokken zijn bij de co-creatie van nieuwe manieren van leven en handelen”.  Daarbij besteedt ze ook aandacht aan het feit dat vrouwen met veel ‘emotionele intelligentie’ hierin ook een veel belangrijker rol te spelen hebben dan in het verleden.

Groene pioniers

Ondernemers, politici, maar ook gewone burgers/consumenten dienen zich te ontpoppen als voorlopers, mensen die hun nek durven uit te steken op vlak van de transitie naar meer duurzaamheid. Iedereen heeft hier een verantwoordelijkheid. We hebben de luxe niet meer om te blijven wachten op de anderen. Want de tijd is kort : hooguit enkel decennia, hooguit één generatie. En in die periode moeten niet enkel kleine stappen gezet worden, maar moet een drastische verandering (‘disruptive change’ ) tot stand komen. De ‘sense of urgency’ blijft bij Parkin altijd aanwezig. Maar haar verhaal blijft positief. In plaats van de focus te leggen op de drempels (‘tipping points’)  die we overschreden hebben en die onomkeerbare milieuschade in gang zetten, moeten we ons concentreren op de keerpunten die ieder van ons kan bewerkstelligen en die een proces van verandering  ten goede op gang  zetten…

 



[i] : Jonathon Porritt, Capitalism, as if the world matters, Earthscan, 2007

Read 6249 times Last modified on %AM, %03 %537 %2015 %11:%apr
Johan Malcorps

Fractiesecrertaris van de Groen!-fractie in het Vlaams

Parlement - voormalig parlementslid en politiek

secretaris van Groen!

C:\Users\johan.malcorps\Pictures\080620_01_JohanMalcorps.jpg

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.