logo





  • Aral Balkan
  • Kate Raworth
  • Yochai Benkler
  • Vandana Shiva
  • Rob Hopkins
  • Michel Bauwens
  • Harald Welzer
  • Saskia Sassen
  • Tine Hens

Laatste bijdragen schrijversgemeenschap

%PM, %23 %000 %2010 %23:%nov

Moving Minds: de auto voorbij

Written by
Rate this item
(0 votes)
Dit opiniestuk verscheen in Brussel Deze Week van 25 november 2010

Stel je voor: Brussel 2030 op een ochtend. De radio meldt verzadiging op een aantal fietssnelwegen door de kernstad en vraagt aan fietsers om ook gebruik te maken van de parallelle fietsroutes. De tramlijnen blijken gemiddeld 30 seconden vertraging te hebben over heel hun traject waardoor alle aansluitingen gegarandeerd zijn. De toegangswegen voor de auto’s –die nog maar één of twee rijstroken omvatten- blijven filevrij sinds de invoering van een tolheffing voor automobilisten die tijdens de spits Brussel willen binnenrijden. En ouders met jonge kinderen alsook ouderen met ademhalingsproblemen worden aangeraden hun woonst te verlaten en te genieten van de gezonde buitenlucht in de stadsparken.

Is dit fictie? Uiteraard wel. April dit jaar stond Brussel nog nummer 1 op een ranglijst van de meest dichtgeslibde steden van Europa. Maar het is evenzeer een illusie te denken dat de toekomst alleen een verder zetten of een bepaalde aanpassing van het heden zal zijn. Er zijn drie fundamentele elementen die er op wijzen dat het verkeerssysteem gebaseerd op fossiele brandstoffen op zijn einde loopt. En we dus spreken over een toekomst die er helemaal anders zal uitzien.
De eerste factor is de klimaatwijziging. Om die onder controle te houden moeten we dringend de uitstoot van broeikasgassen drastisch verminderen. Wetenschappers spreken van een noodzakelijke vermindering van de uitstoot met 90% tegen 2050! En laat nu net verkeer het enige domein in onze samenleving zijn waarvan de uitstoot nog steeds jaar na jaar toeneemt. Zeker als andere sectoren zoals huisvesting en industrie er meer en meer er in slagen om hun uitstoot te verminderen, zal de druk op het transportsysteem sterk toenemen om fors minder broeikasgassen te produceren.
Daarnaast is er het gegeven van ‘piek olie’: we naderen stilaan het moment waar we per jaar als wereld meer olie verbruiken dan de nieuwe reserves die ontdekt worden. En de nieuwe oliebronnen zijn nu al minder makkelijk te ontginnen, met alle risico’s die hiermee verbonden zijn. Denk maar aan de recente olieramp in de Golf van Mexico waar men olie pompte uit een bron die anderhalve kilometer diep in zee ligt. Bijna drie maanden lang stroomde olie in zee. Wetenschappers spreken van de ergste olieverontreiniging in de geschiedenis van de VS. Door ‘piek olie’ zal vanaf 2020 zal olie onomkeerbaar schaarser en dus veel duurder worden. En het is een illusie om te denken dat we tegen dan bijvoorbeeld alle huidige auto’s kunnen laten rijden op elektriciteit. Daar is het elektriciteitsnetwerk helemaal niet op berekend en ook de grondstoffen voor batterijen (lithium) liggen niet voor het rapen.
Last but not least is er de levenskwaliteit in steden. In tal van steden –ook in Brussel- wordt er fors geïnvesteerd in de verhoging van de kwaliteit van leven: door de heraanleg van pleinen, het autovrij maken van straten, het verbeteren van het openbaar vervoer, …. Stilaan ontstaat er een ‘gezonde’ competitie tussen steden en hoofdsteden op vlak van een gezond en kwaliteitsvol leefmilieu. Als bijvoorbeeld Parijs de rive gauche van de Seine gaat omvormen van een autoweg tot een poëtische plek met wandelpaden, groen en drijvende tuinen, dan kan dit alleen maar inspirerend werken voor Belgische steden… Het is duidelijk dat de kwaliteitseisen die de toekomstige stadsbewoner gaat stellen aan zijn leefomgeving alleen maar hoger zullen liggen dan vandaag al het geval is.

In die zin is het geschetste toekomstbeeld helemaal niet futuristisch! In steden als Amsterdam en Groningen gebeuren nu al meer dan de helft van de verplaatsingen in de binnenstad met de fiets. Met als gevolg dat er inderdaad wel eens verzadiging optreedt op de fietspaden of het niet zo evident is je fiets te parkeren. Waardoor Amsterdam bijvoorbeeld nu werk maakt van een heus fietsparkeerplan. En in Stockholm –net als Brussel een hoofdstad- is na de invoering van de tolheffing de file op heel wat invalswegen nagenoeg verdwenen. Het is heus een speciale ervaring om in Stockholm rond te wandelen en de kwaliteit te ervaren van een stad die niet overspoeld wordt door auto’s. En wie al een keer op bezoek is geweest in de tramstad van de wereld weet dat de trams daar even klokvast rijden als een Zwitserse horloge. Zürich heeft dan ook al dertig jaar geleden gekozen voor het openbaar vervoer, zodat ook managers en ministers er de tram nemen. Het is trouwens hoopgevend dat een aantal van deze trendsettende ideeën terug te vinden zijn in het IRIS 2 mobiliteitsplan getiteld ‘Mobiliteit van morgen’ aangestuurd door Staatssecretaris van Mobiliteit Bruno De Lille.
v Slotsom? Het is duidelijk dat we nooit de toekomst –onder meer op vlak van mobiliteit- exact zullen kunnen voorspellen, maar er zijn wel voldoende inspirerende verhalen om te werken aan een duurzame toekomst. Deze verhalen verruimen ons blikveld en ons denken, dat al te vaak er van uitgaat dat het noodzakelijke niet samenvalt met het haalbare. Er is helemaal geen nood aan doemdenken als we bereid zijn de uitdagingen met open vizier aan te gaan. En wat kan er een mooier geschenk aan de stedelijke democratie zijn dan nu met zoveel mogelijk mensen samen de weg voor de toekomst te bereiden en onze geesten in beweging te zetten.

Dirk Holemans Coördinator denktank Oikos
Read 2709 times Last modified on %AM, %12 %511 %2015 %11:%dec
Dirk Holemans

Dirk Holemans: coördinator van denktank Oikos / hoofdredacteur

van gelijknamige tijdschrift / publicist

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.