en

Winkelwagen leeg

Denktank voor Sociaal-Ecologische Verandering

Uitgelicht

Uitgelicht (4)

Children categories

Essay

Essay (0)

persoonlijk oefening tot een overtuigend betoog, haakt op maatschappelijk debat maar niet verbonden met dagdagelijkse actualiteit

View items...

Vertragen in urgente tijden

27 oktober 2020 by Uitgelicht 178 Views
Jan Mertens

Written by

Op deze Dag van de Stilte is het goed om stil te staan, en de stormen die ons dreigen mee te sleuren onder ogen te zien, in plaats van ervoor te vluchten.

De klimaatcrisis raakt onze innerlijke grenzen. We zijn bang overspoeld te worden door machteloosheid. Samen met dit gevoel de urgente werkelijkheid van ons wegduwen en blind vertrouwen in oplossingen die buiten ons liggen, biedt geen uitweg. Kijken naar alles wat is en bewust rouwen om illusies van gisteren, daarmee kunnen we een nieuw perspectief vinden om te handelen in wankele tijden.

Het is een gevoel dat we in de huidige coronacrisis allemaal kennen: we kunnen de dingen niet controleren. We geloven tegenwoordig dat alles "maakbaar" is en dat we als het ware los van van de natuur kunnen leven. We zijn verslaafd aan produceren en consumeren. Genoeg is nooit genoeg. Altijd maar meer.

Het maakt ons rusteloos en het vergroot de ongelijkheid tussen mensen. Die rusteloosheid in de ogen kijken maakt ons onzeker. We willen liever niet zien dat we op grote schaal de planetaire grenzen overschrijden. Maar juist daardoor brengen we de plek waar we ons relatief veilig zouden moeten kunnen voelen in gevaar. We verergeren zelf de onzekerheid die we willen ontvluchten.

De huidige coronacrisis is in een aantal opzichten een oefening voor de omvattende klimaatcrisis die in de maak is. We voelen tot in ons lichaam wat onzekerheid met ons doet en hoe we ook hiervoor proberen "oplossingen" te vinden. We leggen het probleem en het antwoord daarop vaak buiten ons. Mensen vragen om "perspectief". Mensen die nu zwaar getroffen worden, vragen terecht steun.

De huidige coronacrisis is in een aantal opzichten een oefening voor de omvattende klimaatcrisis die in de maak is. We voelen tot in ons lichaam wat onzekerheid met ons doet en hoe we ook hiervoor proberen "oplossingen" te vinden. We leggen het probleem en het antwoord daarop vaak buiten ons. Mensen vragen om "perspectief". Mensen die nu zwaar getroffen worden, vragen terecht steun.

Maar vragen om perspectief betekent voor velen ook vragen naar iemand die zegt dat het allemaal wel "voorbij" zal gaan en dat we weer "gewoon" verder kunnen met wat normaal leek. Alsof een ander die rusteloosheid uit ons lichaam zou kunnen wegnemen zonder dat we zelf moeten stilstaan bij wat er werkelijk aan de hand is en in overeenstemming daarmee handelen. Als we ophouden met voorthollen, geven we onszelf de kans om onze neiging tot zekerheid en controle los te laten. Zo leren we elke dag opnieuw handelen in onzekerheid.

Waar coronacrisis en klimaatcrisis elkaar raken

Op dit punt kunnen we iets leren van de klimaatcrisis. Wie kijkt naar de omvang ervan voelt al snel een kramp. Beelden van smeltend ijs, bloedrode luchten als gevolg van bosbranden, rapporten die onweerlegbaar aantonen hoe de meest kwetsbaren het hardst getroffen worden door de gevolgen van het veranderende klimaat: de uitdagingen zijn enorm.

We zullen zeer snel een grondige transitie moeten organiseren van onze hele maatschappelijke "normaliteit". Als we dit niet doen, dreigt onder andere een klimaatapartheid waarbij de ecologisch gulzigen zich terugtrekken in hun beveiligde omgeving, terwijl wie kwetsbaar en arm is machteloos de gevolgen ervan moet ondergaan.

We zoeken allerlei vluchtwegen. We blijven onszelf voorhouden dat een of andere magisch-technologische oplossing het probleem tijdig zal wegnemen. Hiermee versterken we echter het spoor dat ons in deze crisis heeft gebracht: een welvaartsmodel dat veel te zwaar weegt op de planeet. We blijven hardnekkig geloven dat onze kinderen het beter moeten hebben, terwijl zij vaak heel goed de ernst van de situatie beseffen en inzien dat "meer" niet per se beter is.

Het is goed om in deze urgente tijden bewust te vertragen. Niet om je terug te trekken in je eigen veilige bubbel en weg te kijken van wat echt speelt. Integendeel. In de stilte van de onzekerheid gaan staan, leert ons opnieuw luisteren naar de aarde. Hier zijn we kwetsbaar. Hier voelen we het verdriet om die bijzondere planeet die ons langzaam van zich af lijkt te schudden. Hier voelen we de angst dat we onze kinderen niet zullen kunnen beschermen.

Hier voelen we hoezeer het "almaar meer en sneller" ons dwangmatig voortdrijft. In die kwetsbaarheid weten we ons verbonden met elkaar. Het klinkt als een paradox, maar door op deze plek rustig te kijken naar de omvang van de klimaatcrisis, als een structurele onzekerheid die we zelf hebben veroorzaakt, naar de toenemende ongelijkheid en ook naar ons verdriet, vinden we nieuwe energie. 

Aanwezig zijn in die stilte kan een innerlijke verandering op gang brengen die ons motiveert om in de wereld daarbuiten met verhoogde inzet te doen wat nodig is. Het gaat om het onder ogen zien, om rouwen en loslaten. Dat onze kleinkinderen nog kwaliteit van leven kunnen delen met hun kinderen is belangrijker dan dat wij zeven keer per jaar het vliegtuig kunnen nemen om elders nog destructiever te consumeren.

Een mens kan niet alles in de grote wereld controleren, maar hij of zij kan wel elke dag gericht handelen zonder daarbij zichzelf te verliezen in sporen die nergens toe leiden. Handelen wil ook zeggen onze ogen niet sluiten voor het reële lijden dat de klimaatverandering veroorzaakt en vooral hen treft die er het minst voor verantwoordelijk zijn. Elke dag handelen is elke dag oefenen in bewegen in onzekerheid. En dat is een krachtig perspectief.

 

Deze opinie verscheen op zondag 25 oktober op vrt.be

 
Read more...

Ecopolis 2020: AGAIN(ST) NATURE

06 oktober 2020 by Uitgelicht 264 Views
Administrator

Written by

Ecopolis 2020: AGAIN(ST) NATURE - 18/10/20

Anno 2020. De natuur staat in brand, van Australië tot de Kempen. Bossen gaan voor de bijl, beton overal, een miljoen soorten dreigt te verdwijnen. Een virus zet de wereld op zijn kop. Roofbouw op de natuur zet onze bestaanswereld op losse schroeven. Kwetsbare groepen hier en in het Zuiden krijgen het nog harder te verduren.

Hoelang zagen we nog aan de tak waarop we zitten? Of gooien we het roer om?

Ecopolis 2020 legt de vinger aan de pols en kijkt vooruit. Wat zijn de post-corona uitdagingen? Hoe voelen we ons terug deel van de natuur? Hoe ondersteunt dit een krachtdadig klimaat- en natuurbeleid? Welke transities zijn nodig – in stad, landbouw, enz.- voor een samenleving die mens en natuur respecteert. En iedereen zicht geeft op een goed leven.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ecopolis gaat voor een online editie

Met de recente opstoot van het coronavirus, hebben we een moeilijke knoop doorgehakt. Dit jaar geen editie met publiek in de zaal, maar een volledig online gebeuren. We voorzien een gezellige studio op de scène van het Kaaitheater, en zenden de lezingen en gesprekken rechtstreeks uit naar jouw woonkamer, met gelegenheid tot online interactie. 

Waarom deze beslissing? Ecopolis is bij uitstek een programma waarbij publiek de zaal in en uit wandelt, met elkaar in gesprek gaat, samen eet en drinkt… Deze persoonlijke live-interacties zijn in de huidige omstandigheden te vermijden, en dus kiezen we met Kaaitheater voor een warm online welkom. Via smartphone zal je bovendien vragen kunnen stellen aan de moderator.

Het programma van Labiomista gaat niet door. Ecopolis Vormingplus Kempen gaat, omwille van de beperkte capaciteit, wél gewoon door in CC ’t Schaliken in Herentals. 

Heb je al een ticket?
Kocht je een ticket voor een enkel dagdeel van Ecopolis Brussel, dan krijg je vrijdag een zoomlink doorgestuurd om de héle dag online te volgen.
Kocht je zowel een voor- als namiddagticket, of een Labiomista-ticket, dan krijg je een zoomlink en €5 terugbetaald. Hiervoor sturen we je een terugbetalingsformulier.

Ecopolis zal simultaan worden vertaald in het Nederlands, Frans en Engels.

Koop nu je tickets en maak er een inspirerende dag van! 

Read more...

Lancering nieuwe Oikos-publicatie Het Ecologisch Kompas (EPO)

07 september 2020 by Uitgelicht 1939 Views
Administrator

Written by

Op 25 september lanceert Denktank Oikos haar nieuwe publicatie Het Ecologisch Kompas.

Het boek wil een antwoord bieden op de onzekere wereld, met toenemende ongelijkheid, een economie zonder veerkracht en de klimaatcrisis. Er is nood aan een nieuw hoopvol perspectief. Het gaat over zich verbonden weten met elkaar en de natuur, zich solidair voelen met alle aardbewoners en de toekomstige generaties. Over het streven naar levenskwaliteit in plaats van steeds meer en altijd sneller. Het Ecologisch Kompas probeert in deze turbulente tijden de richting aan te wijzen waarin we niet alleen catastrofes vermijden maar bovenal een nieuwe invulling geven aan wat het goede leven voor iedereen kan betekenen.

Een boek met bijdragen van Annelies Debels, Marie-Monique Franssen, Myriam Dumortier, Jessika Soors, Imade Annouri, Jef Peeters, Jan Mertens, Johan Malcorps en Dirk Holemans.

De boeklancering vindt plaats op 25 september om 14u in het Gentse Minard theater. Drie auteurs gaan in gesprek met inspirerende stemmen uit het middenveld over drie dimensies van de sociaalecologische uitdaging:

- Just Transition: een uitdaging voor industrie en landbouw

  • Auteur Myriam Dumortier (expert agroecologie INBO) en Pieter Verbeek (Adviseur Milieu en Energie ABVV)

- Klimaatactivisme 2.0

  • Auteur Jan Mertens (beleidsmedewerker Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling) en Jolien Paeleman (Extinction Rebellion)

- Ecologisme in een diverse samenleving

  • Auteur Imade Annouri (Vlaams parlementslid Groen) en Martha Balthazar (schrijfster en theatermaker)

Praktisch

Inkom is gratis, inschrijven verplicht via info@oikos.be

Je kan het boek in voorverkoop bestellen via deze link. Je kan het boek dan meenemen op de boeklancering, ofwel sturen wij het naar je op. 

Read more...

De biodiversiteitscrisis

12 juni 2020 by Uitgelicht 622 Views
Myriam Dumortier

Written by

In 2001 besloten de Europese leiders om tegen 2010 het verlies van biodiversiteit in Europa te stoppen. In 2010 bleef de biodiversiteit echter verder achteruitgaan. In het kader van het Biodiversiteitsverdrag volgde een mondiaal engagement om tegen 2020 het wereldwijde verlies van biodiversiteit te stoppen. Ondertussen zijn we 2020 en zijn de berichten over de achteruitgang van de biodiversiteit alleen maar alarmerender geworden. Dit werd de inzet voor de tweejaarlijkse COP (Conference of Parties) van het Biodiversiteitsverdrag in oktober 2020 in China. De opbouw naar deze conferentie werd echter bruut doorkruist door SARS-CoV-2, een van de onooglijkste vormen van biodiversiteit op aarde. De conferentie is naar het voorjaar 2021 verschoven. Wat is er aan de hand met de biodiversiteit?

Klik hier om het volledige artikel te lezen.

Read more...
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account