logo

donderdag, 02 april 2015 08:58

Een wereld zonder groei

Written by
Rate this item
(1 Vote)

Is een wereld zonder economische groei realiseerbaar? Hoe vervangen we onze groei-economie, die de grenzen van mens en planeet overschrijdt, door een balanseconomie die in evenwicht is met wat mensen en natuur kunnen dragen? Federico Demaria is een van de schrijvers van het boek ‘Degrowth: a vocabulary for a new era’, waarin hij op zoek gaat naar een wereld die niet focust op groei.

Wat betekent degrowth?

Demaria: “Degrowth stelt de vraag hoe we kunnen leven in een maatschappij die beter en duurzamer is. Het is een voorstel voor een andere samenleving. We willen de focus verleggen naar een samenleving die aspecten zoals jobs, ecologie, sociale rechtvaardigheid en genderverhoudingen centraal zet en breekt met de dominante economische cultuur van groei.”

Degrowth is een krachtige term omdat het in staat is om verschillende aspecten met elkaar te verbinden. Het linkt ecologie, sociale rechtvaardigheid, de creatie van jobs,… aan elkaar. Het wil een samenleving creëren waarin onder andere het ‘minderen’ centraal staat. Minderen in de zin van het verlichten van onze impact op de natuur. Maar ‘minderen’ is niet het centrale doel, want door de economische crisis hebben mensen al veel minder.”

Vanwaar de kritiek op economische groei?

Demaria: “Er is een obsessie voor economische groei. Iedereen, ook de politieke partijen, is het erover eens dat er economische groei moet zijn. Ik ben eerder achterdochtig als iedereen het eens is over iets, dan denk ik dat er iets fout is. Onderzoek toont dat economische groei niet per se wenselijk is: het verhoogt het geluksniveau niet, het vermindert de ongelijkheid niet en vanuit ecologisch standpunt is het niet ecologisch. We kunnen duidelijk zien dat wanneer we economische groei hebben, de ecologische toestand erop achteruit gaat.”

“We zien ook dat groei zijn grenzen bereikt heeft. We moeten het BBP vergeten en hetgeen belangrijk is voor ons centraal stellen: sociale rechtvaardigheid, een duurzaam milieu, het welzijn van de mensen, jobs creëren voor de jeugd, kansen geven aan mensen,… Als dat belangrijke factoren zijn, dan moeten we die in het centrum plaatsen van het beleid en het politieke debat en ons daarop focussen.”

“We moeten stoppen met economie in het centrum te zetten van onze debatten. We praten alleen nog maar over inflatie, financiële onafhankelijkheid en groei. We praten niet over hoe mensen zich voelen, over de natuur en onze band met de natuur en over wat er aan het gebeuren is met het milieu.”

Is dit de lancering van degrowth?

Demaria: “Het begrip degrowth is niet nieuw. Het is ontstaan uit een evolutie van concepten, ideeën en bewegingen. We zien de term niet enkel verschijnen in de academische wereld, maar ook meer en meer in sociale bewegingen en in het politieke landschap.”

Degrowth is een begrip dat al langer gekend is, vooral sinds de jaren zeventig in de debatten met Sicco Mansholt en André Gorz. In 2001 is de term degrowth opnieuw gelanceerd in Frankrijk. Met als gevolg dat het zich verder aan het verspreiden is in Zuid-Europa. Ondertussen zijn er ook internationale conferenties geweest in Parijs, Barcelona, Montréal, Venetië, Leipzig en in 2016 in Boedapest. We zien dus dat de beweging aan het groeien is. Bijna in elk Europees land, maar ook daarbuiten, is het begrip gekend. In Latijns-Amerika praten ze over ‘buen vivir’, in India over de radicale ecologische democratie, maar ook in Amerika in Australië komt het aan bod. Het wordt een echt internationaal debat.

Wat kunnen we verwachten van dit boek?

Demaria: “Het boek is uitgegeven door Giacomo D’Alisa, Giorgos Kallis en mezelf. Ons idee was om degrowth voor te stellen als een woordenschat met kernbegrippen. Het is dus een heel luchtig en toegankelijk boek. In 50 hoofdstukken delen toponderzoekers en experten hun kennis. We zijn het debat over degrowth nog volop aan het voeren. Enerzijds komt de kritiek op groei aan bod, anderzijds geeft het boek voorstellen voor de weg die we willen inslaan.”

Hoe zou je jongeren overtuigen van het concept degrowth?

Demaria: “Als je tegen jongeren zegt: ‘Laten we gaan voor duurzame ontwikkeling!’, dan is dat niet echt een manier om hen te overtuigen van het concept. We moeten dus nadenken over een begrip dat mensen kan mobiliseren, waarmee mensen zich kunnen identificeren. Ik ben ervan overtuigd dat degrowth die kracht heeft. Ik denk dat jongeren in een wereld van degrowth zouden kunnen bloeien in hun leven. Ik denk zelfs beter in een context van degrowth dan in een wereld gefocust op groei, want die onderdrukt hun kansen.”

“De vraag die we ons moeten stellen is: ‘Waar willen jongeren naartoe? Hoe zien zij hun toekomst?’. De Indignados-beweging in Spanje had een slogan: ‘We hebben geen huis en we zullen er nooit één hebben. We hebben geen job, dus hebben we geen toekomst. Dat betekent dat we onze angsten verloren hebben’. We zouden hun denken moeten volgen. We moeten de angst loslaten om het weinige dat we hebben te verliezen, en de kansen grijpen om een meer ambitieuze en utopische samenleving te creëren.”

Federico Demaria is een van de sprekers op Ecopolis op 26 april. In het debat ‘balanseconomie’ gaat hij in gesprek met Rachida Aziz, activiste en mode-ontwerpster begaan met ethische mode; en met moraalfilosofe Tinneke Beeckman, schrijfster van ‘Door Spinoza’s lens’. Ook Camille Dejardin zal zich voegen bij het debat. Zij is schrijfster van ‘Etat Stationnaire: de la hantise à l’urgence’, waarin ze de mogelijkheid van een economie zonder groei onder de loep neemt.

Meer info op www.ecopolis.be - Facebook - Twitter

Scroll naar beneden om het interview te bekijken.

 

 

 

Read 3665 times Last modified on maandag, 20 april 2015 08:36

Media

Interview Federico Demaria

Doneer

Wil je Oikos steunen als onafhankelijk platform? Dan kan door een bijdrage – groot of klein - te storten op BE29 0015 9877 0164 (BIC: GEBA BE BB) van Oikos vzw.

Over Oikos

Oikos wil een toonaangevend forum zijn voor de sociaal-ecologische tegenstroom. Oikos vertrekt vanuit de analyse dat het gangbare economische model ecologisch niet duurzaam is, en dat de emancipatie van velen in onze samenleving en de wereld nog lang niet voltooid is. Oikos behandelt alle dimensies van dit streven naar verandering: de onderliggende ethiek, de analyse van de bestaande toestand, de ontwikkeling van alternatieven en de politieke strategie.

Gratis proefnummer

Wil je graag een gratis proefnummer ontvangen van Oikos? Dat kan! Vul op deze pagina jouw gegevens in en wij sturen jou het laatste Oikos nummer als gratis proefnummer op.